رابطه بین الگوی تکراری هندسی منبرهای چوبی با مفاهیم سمبلیک در هنر اسلامی

رابطه بین الگوی تکراری هندسی منبرهای چوبی با مفاهیم سمبلیک در هنر اسلامی

بررسی هندسی نقوش
بررسی نقوش منبر مساجد اصفهان
بررسی نقوش هندسی منبرهای تاریخی
بررسی نقوش اسلامی منبرهای مساجد اصفهان
دسته بندی و گونه شناسی نقوش منبر مسجد
مقایسه نقوش منبرهای مساجد اصفهان
مفاهیم نمادین اسلامی در نقوش منبرهای مساجد

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته هنراسلامی گرایش چوب

رابطه بین الگوی تکراری هندسی منبرهای چوبی با مفاهیم سمبلیک در هنر اسلامی

 

 

 

 

 

 

 

چکیده:

جایگاه ویژه منبر به عنوان نمادی فرهنگی از هنراسلامی، در برگزاری خطبه، ضرورت پژوهشی ژرف را ایجاب می کند. بخش عمده ای از تحقیقات انجام شده در باب منبرها، پیرامون تاریخ ساخت آن است و بخش کوتاه تری به ویژگی های زیبایی شناختی و نوع مصالح به کار رفته در آن پرداخته اند. در این میان، نیاز به بررسی نقوش اسلامی به کار رفته در منبرها، که مهم ترین پیام تصویری را به مخاطب القا می کند، خود را آشکار می سازد. این پژوهش بر آن است، تا با بررسی نقوش هندسی مورد استفاده بر روی منبرهای تاریخی مساجد شاخص اصفهان، به نوعی دسته بندی و گونه شناسی نقوش به کار رفته در این منبرها دست پیدا کند و میزان در هم آمیختگی این نقوش را با مفاهیم نمادین آشکار سازد. 

 

بدین ترتیب نتایج حاصله می تواند در معرفی ارزش های نهفته این عضو مهجور مساجد، مورد استفاده واقع شود و روال بدست آمده می تواند ابزاری هدفمند برای آشنایی و دسته بندی سایر تزیینات هندسی چوبی باشد. در بدست آوردن یافته های این پژوهش، به روش تحلیلی- مقایسه ای؛ از سویی، بررسی اسناد مکتوب و تجزیه و تحلیل کمی آن‌ها صورت گرفته و از سویی دیگر، صحبت با استادکاران و برداشت های محلی(تحقیق میدانی)، نتایج تحقیق حاصل می‌شود. نکته قابل توجه این است که در کنار تحقیق کیفی میدانی و بررسی هندسی نقوش، این پژوهش به نقد و بررسی آراء صاحب نظران مختلف که در حوزه مطالعات نظری در این زمینه اظهار نظر کرده اند، می پردازد. در ضمن منظور از مساجد شاخص در این تحقیق مساجد سید، جامع عتیق، حکیم، شاه عباس وآقانور که همگی در شهر اصفهان هستند. با بررسی های انجام شده مشخص شد که در انتخاب نوع چوب، نقوش به کار رفته و قاب بندی اجزای تزئینی مشابهت های شکلی آشکاری می‌توان دید که مبین معنایی واحد(با توجه به نقش و کارکرد واحد)برای این عنصر اصلی و لاینفک مسجد است.

 

هدف از این پایان نامه نسبت نقوش هندسی تکرار شونده منبرهای چوبی با مفاهیم نمادین در هنر اسلامی مورد بررسی قرار می گیرد.

 

 

 

کلیدواژه ها :

منبر

گره چینی

مسجد

مفاهیم نمادین 

نقوش هندسی

 

 

 

 

 

 

مقدمه :

منبر به عنوان فضایی خاص برای تشریح مبانی دینی، جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است. از آنجا که در دین اسلام تبیین مبانی دینی، بر پایه سخنرانی و ارتباط مستقیم با مردم (نماز جماعت) گذارده شده است،منبر واجد همان کارکرد اجتماعی- سیاسی است که از نقش الوهی نمادین آن جدا نیست و بررسی نقش منبر در تحقق این مهم آشکار می‌گردد. بر این اساس منبر نمادی از هنر اسلامی است. این پژوهش بر آن است تا این سمبل هنر اسلامی را بهتر شناسانده و ارزش‌های آن را آشکار کند. پرسش‌های قابل طرح در این حوزه را می‌توان بدین نحو بیان کرد: آیا بین هندسه نظری و عملی یا طرح و اجرا در نقوش گره چینی کار شده در منبرها، ارتباطی وجود دارد؟ و اینکه چگونه نقوش هندسی تکرار شونده، خود را در قالب مفاهیم نمادین ارایه می‌کنند. این پژوهش با روش بررسی تک به تک منبرها و نقوش گره چینی چوبی مورد استفاده در آن‌ها، از سویی، تلاش دارد به ارتباط بین طرح و اجرا در این نقوش دست یابد؛ همچنین در این پژوهش، منبرها و انواع نقوش گره چینی چوبی آن‌ها به نحو مقایسه‌ای بررسی و شناسایی و دسته بندی می‌شوند. از سویی دیگر، نه تنها به کاربرد دانش هندسه در طراحی و ساخت نقوش گره چینی منبرهای اسلامی پرداخته می‌شود، بلکه در هم آمیختگی این نقوش با مفاهیم نمادین آشکار می‌گردد. بر این اساس با شناسایی نقوش مورد استفاده بر روی منبر و وجوه اشتراک و افتراق آن با نمادها، روابط مغفولی از این دست در هنر اسلامی باید مورد بررسی قرار گیرد. 

 

منبر محل نشستن خطیب یا واعظ و برای بیان مسایل مذهبی است؛ این عنصر که در فرهنگ عامه از آن به نام تختی که دارای یک پله یا بیشتر باشد و بر آن خطیب یا واعظ می‌نشیند یاد شده است، نوعی صندلی است. صندلی یا همان کرسی به عنوان یک جایگاه پلكانی از قدیم در ایران معمول بوده و به مرور جایگزین تخت شده است که پس از چندی نمونه‌های چوبی آن به فرم متکامل‌تر درآمد و كم كم نام منبر، بر روی آن نهاده شد. نخستین نمونه منبر عبارت بوده است از جایگاهی که پیامبر اکرم (ص) در مسجد النبی در مدینه بر فراز آن برای مؤمنان موعظه می‌فرمودند. بر حسب بعضی از روایت‌ها این کرسی سه پله بوده که پیامبر اکرم بر سومین پله می‌نشست و پای خود را بر پله دوم می‌گذاشت (زکی 1366، 79). به عقیده بورکهارت در کتاب هنر اسلامی، دلیلی که باعث می‌شود یک مسجد، جامع باشد وجود همین منبر یا کرسی است (البته این نظریه مورد تایید همه اندیشمندان در این گستره نمی‌باشد). در سال‌های اولیه هجرت، منبرها از جمله وسایل مساجد جامعی شدند که در مراکز حکومتی ایالت‌ها بودند و حق برگزاری خطبه داشتند. در دوره‌های بعدتر منبر بخشی از وسایل هر مسجد شد، حتی مساجدی که مراسم نماز جمعه در آن برگزار نمی‌شد (پروچاسکا 1373، 36). منبر در مساجد جمعه سکویی است که از آن برای ایراد خطابه و اجرای مراسم ظهر جمعه استفاده می‌کنند. شکل منبر بدون در نظر گرفتن تزیینات و جزییات و مانند موقعیت آن در کنار محراب (همیشه سمت راست محراب)، از گذشته تاکنون تغییر اندکی کرده است (همان،37). 

 

منبر از یک پلکان و در بعضی موارد یک در برای محافظت از جان خطیب، با نشیمنی کوچک و گاهی یک آسمانه یا سقف کوچک در بالای آن شکل گرفته است. عنصر سقف در منبرهای کشورهای اسلامی دیگر مانند مصر و آفریقا بیشتر دیده می‌شود. پلکان در سمت نمازگزاران قرار دارد و مؤذن همیشه روی پله قرار می‌گیرد. بررسی گونه‌های منبرها نشانگر وجود عناصر مختلف از جمله سقف و گنبد بر روی آن، پایه، تارمی یا نرده، در و تزیینات آن، نشیمن و تزیینات دسته‌هایش است. منبرهای کشورهای اسلامی از تنوع زیادی برخوردارند، در عین حال که نقوش گوناگونی اعم از شكسته و گردان در آن‌ها بكار رفته است. این نقوش بیشتر تحت نام گره چینی چوبی مشهور هستند. اشکالی که در ترکیبات هندسی اسلامی در گره چینی به کار می‌رود هنر خاص ایرانیان است و اگرچه در برخی دیگر از کشورهای اسلامی نیز نمونه‌های فراوان از هنر گره چینی دیده می‌شود ولی تمام آن‌ها ریشه در هنر گره چینی ایران داشته و دارند (زمرشیدی 1374، 68) و یا به تعبیری در هنر ایرانی هویت متمایز یافته‌اند. نقوش شکسته در این پژوهش، نقوشی است که هندسی و تحت زوایا و قواعد خاصی ترسیم می‌شوند و بیشتر به نام گره یا گره چینی خوانده می‌شوند. گره چینی چوب از هنرهای ظریفی است که از زمان‌های بسیار کهن، در ایران رایج بوده و بر اساس شواهد و آثار موجود پیشینه این هنر در معماری ایران به دوران بسیار کهن باز می‌گردد. صنعت گره سازی به ترکیب حاصل از لقط ها (واحد کار گره سازی)، همان نقوشی که ابتدا به صورت دو بعدی و هندسی بر روی کاغذ ترسیم می‌شود. به واسطه آلات(واسطه) گفته می‌شود. گره از دو عنصر ساخته شده که به نام آلت و لقط مشهورند(آذرمهر.81.1374).

 

 لفظ آلت به معنی وسیله یا واسطه می‌باشد و باعث می‌شود گره‌ها دارای استحکام و ایستایی و در جای خود ثابت باشند. آلت به دو نوع آلت اصلی و آلت تبعی تقسیم می‌شود. آلت اصلی که در اصطلاح نجارها کلاف نیز گفته می‌شود، معمولاً به صورت چندضلعی است اما به شکل منحنی هم استفاده می‌شود. همچنین آلت اصلی هم خارج از گره و هم داخل گره به کار برده می‌شود. آلات تبعی می‌توانند صغیر یا کبیر باشند. آلت کبیر در اصطلاح گره چینان به استخوان بندی هم معروف است و بیشتر تیره گفته می‌شود. این آلت‌ها به صورت عمود بر هم(صلیبی شکل)، شعاعی و گاه به صورت اسلیمی بری، پارچه بری و گره سازی بر پایه شکل‌های گیاهی و منحنی، به صورت قطاعی از دایره و با انحناهای مختلف و در میان آلات اصلی ساخته می‌شوند(همان). آلات صغیر به آلت‌هایی گفته می‌شود که برای تشکیل لقط ها مورد نیاز هستند و جهت اتصال لقط ها به یکدیگر به کار می‌رود. آلت صغیر بیشتر نقش پیوند دادن لقط ها را دارد در حالیکه به عنوان پایه طرح گره چینی است و عامل ایستایی و ثبات کل گره است. لقط دومین عنصر تشکیل دهنده گره و در عربی به معنای تکه‌ای از یک چیز است. لقط به نوعی واحد کار گره سازی محسوب می‌شود. از ترکیب لقاط با هم و با آلات اصلی و تبعی است که نقش گره به وجود می آید.

 

 لقط به دو شکل و روش توپر و توخالی اجرا می‌شود. اسامی لقط ها در گذر زمان از عوامل و عناصر بسیاری مانند شکل‌های هندسی، اسامی گیاهان و حیوانات، خورشید و ستارگان و اشیای مختلف الهام گرفته است. برای مثال لقاط شش از شش ضلعی، مورد از گیاهی به همین نام، خرچنگی از خرچنگ، شمسه از خورشید و سرمه دان از سرمه دان؛ گرفته شده‌اند. گره بر هفت نوع است: 1-گره تند، 2-گره کند، 3-گره شل،  4-گره تند و شل، 5-گره کند و شل، 6-گره پیلی و  7-گره درودگری که هرکدام از آن‌ها طرح و زمینه‌های بسیار دارد. اسامی آلت‌ها به صورت زیر است: آلات گره تند: 1-شش بند 2-پنج تند 3-ترنج تند 4-ترقه 5-دانه بلوطی 6-شمسه تند ده 7-پابزی 8-شش منتظم 9-ماکو 10-شش طبل 11-برگ چناری 12-طبل تند 13-شمسه ته بریده 14-چهارلنگه. آلات گره کند: 1-پنج کند 2-طبل کند 3-شمسه کند ده 4-سرمه دان 5-ترنجی کند. آلات گره شل: 1-شش شل 2-پنج شل 3-گیوه 4-سکرو 5-ترنجی شل 6-چهارلنگه شل 7-شمسه. آلت واسطه شش دواتی، رابط و پیوند دهنده گره‌های تند و کند با شل و آلت واسطه موریانه نیز رابط گره‌های تند و کند است(حلی.65.1362).

 

ارزیابی تفاوت اساسی بین آثار مذهبی و غیرمذهبی امری دشوار است. زیرا اشیاء مخصوصی را نمی‌توان یافت که کاربرد انحصاری داشته باشند، بجز منبر که فقط در مساجد به کار گرفته می‌شد و در زمان بنی‌امیه متداول شده است (دوری1368، 32). با توجه به کمبود منابع تحقیقی درباره منبرها، پرداختن به مباحث در این حوزه، خصوصاً منبرهای موجود در اصفهان، ضرورت ویژه‌ای می‌یابد. اشاراتی که در خلال کتاب‌های هنر اسلامی و صنایع دستی به منبرها شده بیشتر کلی بوده و این جزء لاینفک مسجدها و همین‌طور نقوش بکار رفته بر آن، مورد بی مهری واقع شده است. در برخی از کتاب‌هایی که به مساجد و تزیینات بکار رفته در اجزای آن پرداخته شده، یک توصیف کلی از تاریخچه، مصالح به کار رفته و مسائل زیباشناختی منبرها وجود دارد که مسلماً نمی‌تواند گویای قابلیت‌ها و ظرافت‌های آن باشد.

 

بر این اساس، در این پژوهش، برای اولین بار منبرها و نقوش آن‌ها، با دیدی موشکافانه هندسی و به نحو مقایسه‌ای مورد بررسی و مطالعه قرارگرفته‌اند. در این تحقیق نخست اطلاعات اولیه برای تحلیل منبرها با عکاسی و برداشت از مساجد مختلف موجود در اصفهان به دست آمده و سپس بررسی منبرها به لحاظ ساخت مایه و عناصر الزامی آن(مانند پله، جناحین، نشیمن، دسته صندلی و ..) انجام می‌شود. در مرحله بعد پیشینه مساجد و همین‌طور منبرهایی که در حال حاضر در این مساجد قرار دارند مورد بررسی کتابخانه‌ای قرار گرفته است. در گام بعدی، با استفاده از روش تحلیل جزء به جزء، نقوش کار شده بر روی قسمت‌های مختلف منبرها با یکدیگر مقایسه و در نهایت با استفاده از نتایج به دست آمده در طول تحقیق، داده‌ها(حاوی تمام مشخصات منبرهای مورد بحث) دسته بندی می‌شود. 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

فصل اول: کلیات تحقیق                                                                                      

1-1- مقدمه 7

1-2- بیان مسئله پژوهش (تعریف موضوع پژوهش) 10

1-3- اهمیت و ضرورت موضوع پژوهش 11     

1-4- اهداف پژوهش 11

1-5- چارچوب نظری پژوهش 11

1-6- روش پژوهش 12

1-7- قلمرو مکانی پژوهش (جامعه آماری) 12         

1-8- قلمرو زمانی پژوهش 12

1-9- روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه 13

1-10- ابزارهای گردآوری داده ها 13

1-11- روش تجزیه و تحلیل داده ها 13  

1-12- محدودیت های پژوهش 13  

1-13- سوالات پژوهش 14

1-14-شرح واژه ها و اصطلاحات به کار رفته در پژوهش 14

 

فصل دوم: نقوش هندسی و گره چینی

2-1- واژه ها و تعریف 16 

2-2- تیپولوژی و مورفولوژی نقش های هندسی 23                                                                       

2-2-1- گره : توپر – توخالی (پوک) – دستگردان – منظم – تند – کند 23  

2-2-2- نام گذاری و ترسیم آلات و لقاط از دیدگاه اساتید گره سازی 24

2-2-3- طریقه ترسیم گره‌ها از نظر اساتید گره سازی 32

2-3- تحزیه و بررسی نقوش و گره های منبرهای مورد مطالعه 36     

2-3-1- نقوش گره چینی بر روی بدنه و جناحین منبرها 37               

2-3-2- نقوش گره چینی بر روی پله های منبرها 38

2-3-3- نقوش گره چینی بر روی نشیمن منبرها 40

2-3-4- نقوش گره چینی بر روی قسمت های دیگر منبرها 41     

 

فصل سوم: مفاهیم نمادین در نقوش هندسی

3-1- تشخیص و تعیین نقوش 45 

3-2- ارائه چند نظر درباره این نقوش 49  

3-3- تحلیل این نظرها 52

 

فصل چهارم: منبرها                                                                                                        

4-1- تاریخچه و واژه شناسی منبرها 59

4-2- گونه شناسی منبرها 65     

4-2-1- تاریحچه مساجد مورد مطالعه 65

4-2-2- بررسی منبرها از نظر ساختمایه – نوع نقوش به کار رفته – 67

 زوایا، ابعاد و اندازه ها

4-2-3- ساخت منبرها از نظر ابزار کار – نوع چوب – نوع اتصالات 73  

4-3- تزئینات منبرها 82

4-3-1- حکاکی یا منبت 82

4-3-2- معرق 86

4-3-3- گره 87 

 

فصل پنجم: نتیجه گیری  

نتیجه گیری 90                                                                                                 

 

 

 

 

فهرست جدول ها

جدول (2-1) آلت های گره تند ، کند ، شل 20               

جدول (2-2) نام گذاری آلات توسط غیاث الدین جمشید کاشانی 25

جدول (2-3) تفاوت نام گذاری آلات نزد زمرشیدی و ماهرالنقش 27

جدول (4-1) مقایسه منبرها از نظر نوع چوب و نوع نقوش و تزئینات 68

جدول (4-2) مقایسه ابعاد و اندازه های منبرها 70

جدول (4-3) مقایسه منبرها و نوع تزئینات قسمت های مختلف آنها 72    

جدول (4-4) انواع اتصالات گوشه ای 79

جدول (5-1) مقایسه نقوش بدنه منبرها 92    

جدول (5-2) مقایسه نقوش پله های منبرها 93

جدول (5-3) مقایسه نقوش نشیمن منبرها 95

جدول (5-4) مقایسه مشخصات کلی منبرها 98

 

 

فهرست شکل‌ها

شکل (2-1) آلات شل ، کند ، تند 23

شکل (2-2) گره ده تند 32

شکل (2-3) روش ترسیم گره ده تند از نظر زمرشیدی 34 

شکل (2-4) روش ترسیم گره ده تند از نظر شعرباف 35   

شکل (2-5) طریقه ترسیم گره ده تند از نظر فرشته نژاد 35

شکل (2-6) طریقه ترسیم گره از نظر لرزاده 36   

شکل (2-7) طرح گره هشت مربع و سرمه دان 37

شکل (2-8) طرح گره هشت و ماکو (یا زهره) 37  

شکل (2-9) طرح دو نوع گره ده تند 37   

شکل (2-10) طرح گره طبل اندر طبل 38   

شکل (2-11) طرح گره کند طبل قناس 38 

شکل (2-12) طرح گره هشت و چهارلنگه 38

شکل (2-13) طرح گره شش 39    

شکل (2-14) طرح گره ده تند 39  

شکل (2-15) طرح گره کند طبل قناس 39

شکل (2-16) طرح گره در پله های منبر مسجد حکیم 40 

شکل (2-17) طرح گره ده تند در نشیمن منبرهای مساجد حکیم 40     

آقانور ، جامع عتیق و سید                                                                            

شکل (2-18) طرح گره تند ده در منبر مسجد جامع عتیق 41

(به صورت نقاشی)                                                       

شکل (2-19) طرح گره کند طبل قناس 41

شکل (4-2) شکل خلاصه شده منبرها 69

شکل (4-3) مقایسه ابعاد و اندازه های منبرها 70 

شکل (4-4) اتصال قلم بر 76 

شکل (4-5) اتصال قلم بُر با میخ 76

شکل (4-6) اتصال قلم بُر با برش 76

شکل (4-7) اتصال قلم بُر با برش کج 76

شکل (4-8) اتصال نیم آ نیم یا نیم نیم 76

شکل (4-9) اتصال نیم آ نیم یا نیم نیم با میخ 77

شکل (4-10) اتصال نیم آ نیم یا نیم نیم با برش کج 77

شکل (4-11) اتصال نیم آ نیم یا نیم نیم با برش کج 77

شکل (4-12) اتصال فاق و زبانه ساده(یا کام و زبانه) 77

شکل (4-13) اتصال فاق و زبانه ساده با برش کج 77

شکل (4-14) اتصال دو فاق و دو زبانه ساده 78

شکل (4-15) اتصال دو فاق و دو زبانه ساده 78

شکل (4-16) اتصال دم چلچله ای دو طرفه 78

شکل (4-17) اتصال دم چلچله ای یا طرح 78

شکل (4-18) اتصال نیم و نیم با زبانه 78

شکل (4-19) اتصال نیم و نیم با گوه چوبی 78

شکل (4-20) اتصال درز ساده 79

شکل (4-21) اتصال درز ساده با میخ چوبی 79

شکل (4-22) اتصال درز ساده شومی 79

شکل (4-23) اتصال نیم و نیم 79

شکل (4-24) اتصال قلیف 79 

 

 

فهرست عکسها

عکس (2-1) گره چینی با شیشه 18   

عکس (2-2) گره چینی پوک و گره چینی تو پر یا منبت 19

عکس (2-3) اتصالات در گره چینی 21

عکس (2-4) منبر مساجد حکیم و جامع عتیق 37   

عکس (2-5) دو منبر مسجد جامع عتیق 37

عکس (2-6) منبر مساجد سید و آقانور 37               

عکس (2-7) گره طبل اندر طبل 38

عکس (2-8) گره کند طبل قناس 38

عکس (2-9) گره هشت و چهارلنگه 38

عکس (2-10) گره شش 39                                         

عکس (2-11) پله در منبر مساجد سید ، جامع عتیق ، حکیم 39                                       

عکس (2-12) پله در منبر مساجد سید و حکیم 39 

عکس (2-13) پله در منبر مسجد حکیم 40  

عکس (2-14) نشیمن در منبر مساجد حکیم ، آقانور ، جامع عتیق و سید 40

عکس (2-15) نقاشی گره ده تند در نشیمن منبر مسجد جامع عتیق 41          

عکس (2-16) نشیمن در منبرهای مساجد حکیم و جامع عتیق 41   

عکس (2-17) تزئین خوشنویسی و گره روی دسته صندلی در منبر مسجد حکیم 42

عکس (2-18) تزئینات قطاربندی و گره چینی بر روی دسته صندلی 42                 

در منبر مسجد جامع

عکس (2-19) نرده یا طارمی در منبر دوم و اول مسجد جامع عتیق و حکیم 43

عکس (4-1) تصویر کامل محراب اولجایتو در شمسه مرکزی منبر مسجد جامع عتیق 66

عکس (4-2) منبت کاری نقوش گردان لقاط منبر مسجد جامع عتیق 66

عکس (4-3) منبرهای مساجد جامع عتیق ، حکیم ، شاه عباس ، آقانور و سید 71

عکس (4-4) منبت رولیف 88

عکس (4-5) منبت با رولیف 88

عکس (4-6) منبت اورولیف 88

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • پاورپوینت فنون آموزش بهداشت

    پاورپوینت فنون آموزش بهداشت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت فنون آموزش بهداشت جهت رشته روانشناسی در قالب 79 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش         طراحی،اجرا،و ارزشیابی سیستمیک تمامی…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق مدیریت دانش 2

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق مدیریت دانش 2 پیشینه مدیریت دانش تاریخچه مدیریت دانش مبانی نظری مدیریت دانش ادبیات نظری مدیریت دانش چارچوب نظری مدیریت دانش پیشینه پژوهش مدیریت دانش پیشینه تحقیق مدیریت دانش فصل دوم پایان نامه مدیریت دانش…

  • پاورپوینت حسگرهای نور

    پاورپوینت حسگرهای نور دانلود پاورپوینت حسگرهای نور پاورپوینت حسگرهای نوری در کشاورزی پاورپوینت انواع حسگرهای نور رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت حسگرهای نور جهت رشته ی کشاورزی در قالب 12 اسلاید و با فرمت pptx و با قابلیت ویرایش …

  • پایان نامه کارشناسی مهندسی کشاورزی پرورش ملکه زنبور عسل

    پایان نامه کارشناسی مهندسی کشاورزی پرورش ملکه زنبور عسل زنبور عسل زنبورداری ملکه زنبور عسل پرورش ملکه زنبور عسل تخم گذاری ملکه زنبور عسل تولید ملکه در زنبورداری اهمیت تولید ملکه در زنبورداری دانلود پایان نامه کارشناسی مهندسی کشاورزی رفتن…

  • پاورپوینت بررسی حقوق و دستمزد در سیستمهای اطلاعات حسابداری ( همراه با مثالهای تشریحی)

    پاورپوینت بررسی حقوق و دستمزد در سیستمهای اطلاعات حسابداری ( همراه با مثالهای تشریحی) کلمات کلیدی : پاورپوینت حقوق و دستمزد در سیستمهای اطلاعات حسابداری حقوق و دستمزد در سیستمهای اطلاعات حسابداری اجزاء و عناصر سیستم حقوق و دستمزد دايره…

  • دانلود پاورپوینت مدیریت انگیزش در سازمان ها و اهمیت آن در جهت ارتقای بهره وری

    دانلود پاورپوینت مدیریت انگیزش در سازمان ها و اهمیت آن در جهت ارتقای بهره وری پاورپوینت مدیریت انگیزش در سازمان ها پاورپوینت اهمیت انگیزش در سازمان پاورپوینت ارتقای بهره وری در سازمان با مدیریت انگیزش رفتن به سايت اصلي دانلود…

  • پاورپوینت بررسی علل خشم و مهارت های کنترل آن

    پاورپوینت بررسی علل خشم و مهارت های کنترل آن رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت بررسی علل خشم و مهارت های کنترل آن جهت رشته روانشناسی در قالب 49 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق جو سازمانی 75 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق جو سازمانی 75 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه جو سازمانی مبانی نظری جو سازمانی پیشینه تحقیق جو سازمانی پیشینه داخلی جو سازمانی پیشینه خارجی جو سازمانی پیشینه پژوهش جو سازمانی پیشینه نظری…

  • پاورپوینت نظریه رشد شناختی پیاژه

    پاورپوینت نظریه رشد شناختی پیاژه پاورپوینت نظریه رشد شناختی پیاژه تحقیق نظریه رشد شناختی پیاژه مقاله نظریه رشد شناختی پیاژه نظریه رشد شناختی پیاژه مراحل رشد پیاژه بررسی نظریه رشد شناختی پیاژه تحلیل نظریه رشد شناختی پیاژه شش خرده مرحله…

  • مبانی نظری ارزیابی امکان استفاده از بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه

    مبانی نظری ارزیابی امکان استفاده از بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه بودجه ریزی عملیاتی اجرای بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه امکان سنجی طراحی بودجه ریزی عملیاتی امکان سنجی استقرار بودجه ریزی عملیاتی امکان سنجی پیاده سازی بودجه ریزی عملیاتی در…

  • وضعیت قربانیان قاچاق انسان و مهاجرین غیرقانونی از نظر برخورداری از حقوق قانونی در کشورهای میزبان

    وضعیت قربانیان قاچاق انسان و مهاجرین غیرقانونی از نظر برخورداری از حقوق قانونی در کشورهای میزبان قاچاق انسان پایان نامه قاچاق انسان پایان نامه مهاجرین غیرقانونی وضعیت قربانیان قاچاق انسان حقوق قربانیان قاچاق انسان حقوق مهاجرین غیرقانونی حقوق قانونی قربانیان…

  • پروپوزال نقش تلفیق در برنامه‌های درسی پایه اول ابتدائی و ارائه یك الگوی راهنما جهت تدوین برنامه‌های درسی مبتنی بر رویكرد تلفیقی

    پروپوزال نقش تلفیق در برنامه‌های درسی پایه اول ابتدائی و ارائه یك الگوی راهنما جهت تدوین برنامه‌های درسی مبتنی بر رویكرد تلفیقی تلفیق در برنامه درسی برنامه‌های درسی تلفیقی الگوهای تلفیق برنامه درسی برنامه درسی تلفیق در ایران سازمان دهی…

  • پاورپوینت گزارش جنبه های ژئوتکنیکی زلزله سرپل ذهاب

    پاورپوینت گزارش جنبه های ژئوتکنیکی زلزله سرپل ذهاب پاورپوینت شتاب زلزله سرپل ذهاب پاورپوینت گزارش زلزله کرمانشاه پاورپوینت فرکانس زلزله کرمانشاه پاورپوینت تلفات زلزله پاورپوینت سرپل ذهاب پاورپوینت زلزله رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت گزارش جنبه های ژئوتکنیکی زلزله…

  • پاورپوینت الگویی برای پردازش اطلاعات در سیستمهای اطلاعات حسابداری

    پاورپوینت الگویی برای پردازش اطلاعات در سیستمهای اطلاعات حسابداری الگویی برای پردازش اطلاعات در سیستمهای اطلاعات حسابداری اهداف و روش حسابداری حوزه سیستم و ماهیت رویدادها حوزه سیستم اطلاعاتی حسابداری مراحل چرخه حسابداری ثبت روزنامه انتقال از دفتر روزنامه به…

  • دانلود تحقیق درباره فرسودگی شغلی و عوامل آن word

    دانلود تحقیق درباره فرسودگی شغلی و عوامل آن word رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی فرسودگی شغلی و عوامل آن با فرمت docx در قالب 12 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می…

  • پاورپوینت پردازنده های ارتباطی

    پاورپوینت پردازنده های ارتباطی پاورپوینت ارتباطات شبکه داده نما پاورپوینت ارتباطات شبکه دی پاورپوینت ارتباطات شبکه ای پاورپوینت ارتباطات شبکه رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت پردازنده های ارتباطی جهت رشته کامپیوتر و IT در قالب 40 اسلاید و با…

  • دانلود پاورپوینت درس تنظیم بودجه

    دانلود پاورپوینت درس تنظیم بودجه پاورپوینت برای درس تنظیم بودجه پاورپوینت در مورد تنظیم بودجه پاورپوینت تنظیم بودجه در حسابداری رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت درس تنظیم بودجه جهت رشته حسابداری در 245 اسلاید و با فرمت pptx  بصورت…

  • تحقیق انتشار و حسابداری اوراق مشارکت

    تحقیق انتشار و حسابداری اوراق مشارکت کلمات کلیدی : تحقیق انتشار و حسابداری فروش و خرید اوراق مشارکت انتشار و حسابداری فروش و خرید اوراق مشارکت انتشار اوراق تصویب طرح برای صدور اوراق مشارکت حسابداری ناشران اوراق مشارکت تفاوت اوراق…

  • پاورپوینت کلیاتی درباره مدیریت

    پاورپوینت کلیاتی درباره مدیریت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت کلیاتی درباره مدیریت جهت رشته ی مدیریت در قالب 28 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       رهيافت‌های سنتی: كه…

  • پایان نامه کارشناسی ارشد رشته بیوتکنولوژی کشاورزی با عنوان بررسی روابط ژنتیکی ارقام و پایه‌های سیب با استفاده از نشانگر مولکولی SSR

    پایان نامه کارشناسی ارشد رشته بیوتکنولوژی کشاورزی با عنوان بررسی روابط ژنتیکی ارقام و پایه‌های سیب با استفاده از نشانگر مولکولی SSR واکنش PCR سطح ملکول DNA نشانگر مولکولی SSR ارقام و پایه‌های سیب تعیین رابطه ژنتیکی ارقام و پایه…

  • دانلود تحقیق ارتباط افسردگی و صرع با فرمت ورد

    دانلود تحقیق ارتباط افسردگی و صرع با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی ارتباط افسردگی و صرع با فرمت docx در قالب 17صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد  …

  • پاورپوینت انتشار و حسابداری فروش و خرید اوراق مشارکت

    پاورپوینت انتشار و حسابداری فروش و خرید اوراق مشارکت کلمات کلیدی : پاورپوینت انتشار و حسابداری فروش و خرید اوراق مشارکت انتشار و حسابداری فروش و خرید اوراق مشارکت انتشار اوراق تصویب طرح برای صدور اوراق مشارکت حسابداری ناشران اوراق…

  • نقش ایران در منطقه‌گرایی و ایجاد ثبات در خاورمیانه

    نقش ایران در منطقه‌گرایی و ایجاد ثبات در خاورمیانه منطقه گرایی جهانی شدن روابط بین‌الملل نقش ایران در ایجاد ثبات در خاورمیانه نقش ایران در منطقه‌گرایی نقش ایران در منطقه‌گرایی و ایجاد ثبات در خاورمیانه دانلود پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم…

  • پاورپوینت آشنایی با اخلاق پزشکی در جراحی های زیبایی

    پاورپوینت آشنایی با اخلاق پزشکی در جراحی های زیبایی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آشنایی با اخلاق پزشکی در جراحی های زیبایی جهت رشته پزشکی در قالب 19 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و…

  • مبانی نظری شناسایی و تحلیل مولفه های استراتژی های منابع انسانی در بررسی ارزیابی عملکرد مدیران

    مبانی نظری شناسایی و تحلیل مولفه های استراتژی های منابع انسانی در بررسی ارزیابی عملکرد مدیران مبانی نظری ارزیابی عملکرد مدیران مبانی نظری استراتژی های منابع انسانی شاخص های ارزیابی عملکرد مدیران روشهای ارزیابی عملکرد مدیران مولفه های استراتژی های…

  • پاورپوینت کشاورزی پایدار

    پاورپوینت کشاورزی پایدار کلمات کلیدی : پاورپوینت کشاورزی پایدار رفتن به سایت اصلی پاورپوینت کشاورزی پایدار به تعداد 100 اسلاید در قالب ppt (قابل ویرایش) مناسب اساتید و ارائه دانشجویان شامل مباحث زیر می باشد تعریف کشاورزی پایدار تاریخچه دستیابی به کشاورزی…

  • سورگوم ( sorghum bicolor)

    سورگوم ( sorghum bicolor) سورگوم اصلاح سورگوم منشا ، گونه ها و نژاد سورگوم دانلود مقاله سورگوم ( sorghum bicolor) سیستم همکاری در فروش فایل فایلینا همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل انجام پروژه و پایان نامه…

  • بررسی اثر استراتژی مدیران آموزشی بر تغییر و تحول سازمانی آموزشگاههای منطقه 2 تهران

    بررسی اثر استراتژی مدیران آموزشی بر تغییر و تحول سازمانی آموزشگاههای منطقه 2 تهران دانلود پایان نامه رشته علوم تربیتی دانلود پایان نامه علوم تربیتی بررسی اثر استراتژی مدیران آموزشی بر تغییر و تحول سازمانی آموزشگاههای منطقه 2 تهران اثر…

  • پاورپوینت اصول کامپیوتر 2 کامل و جامع

    پاورپوینت اصول کامپیوتر 2 کامل و جامع دانلود پاورپوینت اصول کامپیوتر 2 اصول کامپیوتر 2 پاورپوینت در مورد اصول کامپیوتر 2 رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت اصول کامپیوتر 2 جهت رشته کامپیوتر در قالب 333 اسلاید و با فرمت…

  • بررسی تاثیر فرآیندهای مدیریت دانش بر یادگیری الکترونیکی

    بررسی تاثیر فرآیندهای مدیریت دانش بر یادگیری الکترونیکی پایان نامه مدیریت دانش پایان نامه یادگیری الکترونیکی فرآیندهای مدیریت دانش پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان بازرسی استقرار مدیریت دانش در سازمان بازرسی پایان نامه تاثیر مدیریت دانش بر یادگیری الکترونیکی…

  • پاورپوینت آشنایی با طبیعت سبز در معماری

    پاورپوینت آشنایی با طبیعت سبز در معماری رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آشنایی با طبیعت سبز در معماری جهت رشته معماری در قالب 11 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش  …

  • دانلود پاورپوینت تئوری واحد همسایگی

    دانلود پاورپوینت تئوری واحد همسایگی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تئوری واحد همسایگی جهت رشته عمران در 24 اسلاید و با فرمت pptx  بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       در دوران پس از انقلاب…

  • پاورپوینت آویشن شیرازی

    پاورپوینت آویشن شیرازی دانلود پاورپوینت درباره آویشن شیرازی دانلود پاورپوینت درمورد آویشن شیرازی پاورپوینت آویشن شیرازی چیست دانلود پاورپوینت فواید آویشن شیرازی پاورپوینت موارد استفاده از آویشن شیرازی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آویشن شیرازی جهت رشته ی گیاه…

  • مهارت های زندگی و کنترل خشم و استرس در روابط زوجین

    مهارت های زندگی و کنترل خشم و استرس در روابط زوجین ابعاد مهارت های زندگی دسته بندی مهارت های زندگی پایان نامه مهارت های زندگی زناشویی اهمیت مهارت حل مسئله در زندگی زناشویی اهمیت حل مسئله در زندگی زناشویی اهمیت…

  • ابعاد کیفیت زندگی و نحوه اندازه گیری آن

    ابعاد کیفیت زندگی و نحوه اندازه گیری آن ابعاد کیفیت زندگی اندازه گیری کیفیت زندگی تحقیق درباره کیفیت زندگی کیفیت زندگی مربوط به سلامت ابعاد کیفیت زندگی از دیدگاه فرانس رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی ابعاد…